De afgelopen dagen heb ik een oude HP ProBook (i5, 8e generatie, 8 GB RAM) een nieuw leven gegeven — dit keer niet met Windows, maar met Zorin Group Zorin OS Pro 18, een gebruiksvriendelijke Linux-variant. Een kleine stap voor een laptop, een grote sprong voor onze digitale onafhankelijkheid.
Waarom deze sprong?
Bij Jongeneel Transport onderzoeken we hoe we als organisatie minder afhankelijk kunnen worden van de big tech. Het idee van digitale soevereiniteit — zelf bepalen waar je data leeft en welke software je gebruikt — spreekt me aan. Toch is loskomen van Microsoft makkelijker gezegd dan gedaan. Vooral als je nog Windows Forms-applicaties draait in het primaire proces. Daar kun je niet zomaar afscheid van nemen. Maar in de rest van de organisatie? Daar moet het wél kunnen. De komende drie maanden wil ik ontdekken wat er allemaal bij komt kijken, waar de obstakels liggen, en vooral: of het werkbaar is voor gewone gebruikers.
Een hele organisatie overtuigen dat er volwaardige alternatieven bestaan voor Microsoft-producten, is geen kleine opgave. Mensen houden van wat ze kennen, zeker als het “al jaren werkt”. Daarom moet het alternatief niet alleen goed zijn, maar ook vertrouwd aanvoelen.
De eerste stappen
Ik heb ervoor gekozen om Zorin OS 18 PRO te installeren “in plaats van” Windows. Geen dual-boot, geen achterdeurtje. Gewoon: weg met Windows, en Linux op volle kracht vooruit. De installatie was wat minder intuïtief dan bij een standaard Windows-setup, maar eerlijk gezegd besteed ik daar liever geen energie aan. De meeste laptops worden toch geleverd mét een besturingssysteem — en in ons geval willen we juist weten hoe het voelt als dat systeem Linux is.
Mijn eerste indruk? Positief. Alles staat net even anders, sommige dingen heten anders, maar het systeem voelt snel en vriendelijk aan. Het lijkt erop dat Linux de gebruiksvriendelijkheid van vroeger eindelijk heeft ingehaald.
Kantoorwerk zonder Microsoft
Voor tekstverwerking en spreadsheets ben ik overgestapt op ONLYOFFICE . Mijn eerste voorkeur ging uit naar Collabora Productivity Collabora, maar de testperiode daarvan is zo kort dat je er eigenlijk full-time mee bezig moet zijn om een goed oordeel te vormen. Gemiste kans, want bedrijven willen best overstappen — maar dan wel met de zekerheid dat hun werk gewoon doorgaat.
Voor het beheer van onze servers gebruik ik Remote Desktop Manager van Devolutions. Daarmee kan ik zowel onze Windows-servers als de Linux-machines met Plesk beheren. Dat werkt verrassend soepel.
De eerste tegenslag
Vanmorgen startte ik vol goede moed mijn nieuwe Linux-laptop op. En toen kwam de eerste “oh ja-momentje”: Xelion, onze VOIP-applicatie. Geen Linux-versie beschikbaar. Ai. We zijn erg tevreden met Xelion, dus ik heb meteen een bericht gestuurd om te vragen of er toevallig een Linux-versie in de pijplijn zit. Voor nu los ik het op via mijn /e/OS-smartphone, maar dit wordt er eentje om in de gaten te houden.
Teams onder Linux: een hete CPU
Daarna stond een Teams-meeting op het programma. Delen van een scherm via de browser? Geen goed idee. De CPU knalde meteen naar de 100 %, en alles liep vast. De onofficiële Linux-variant “Portal for Teams” deed het iets beter, maar ook daar begon de ventilator al snel te loeien alsof ik opsteeg. Met 8 GB RAM is dat dus echt aan de krappe kant. Zelfs mijn Windows-laptop met 32 GB ziet de CPU flink pieken bij schermdelen, dus het is niet alleen een Linux-probleem.
Het plan: dit weekend het geheugen verdubbelen naar 16 GB. Dat kost bijna niets en maakt het systeem net wat comfortabeler in gebruik, al blijft de processor een oud beestje.
Tot slot
De eerste dagen met Linux zijn leerzaam. Niet alles gaat vanzelf, maar de potentie is er absoluut. Wat me vooral opvalt, is hoe “af” Zorin OS aanvoelt. Dit is geen hobbyproject meer, maar een serieus alternatief voor wie de sprong durft te wagen.
De komende weken ga ik verder testen, experimenteren en rapporteren. Waar gaat het soepel, waar kraakt het, en hoe reageren collega’s als ze horen dat “de IT-afdeling zonder Windows werkt”?
Wordt vervolgd — met hopelijk meer overwinningen dan tegenslagen.
